اقتصادی

بررسی مشکلات زنان بازرگان افغان

دومین نشست اقتصادی زنان اخیرا به منظور شناسایی و از میان برداشتن مشکلات فعالیت‌های اقتصادی زنان در کابل برگزار شد.
این نشست توسط مرکز زنان دانشگاه امریکایی افغان به همکاری و هماهنگی اتاق‌های تجارت و صنایع زنان افغانستان برگزار شد.
منیژه وافق، رییس اتاق‌های تجارت زنان می‌گوید در حال حاضر بیش از ۸۵۰ شرکت در سطح کشور توسط زنان رهبری می‌شود.
به گفته‌  او از این میان تنها ۲۰ شرکت می‌تواند فرآورده‌های‌شان را به خارج از کشور صادر کنند.
آن‌طوری که خانم وافق می‌گوید، زنان بازرگان با دشواری‌های فراوانی روبرو هستند. رییس اتاق‌های تجارت زنان می‌گوید بررسی‌ای که از سوی این اداره صورت گرفته است، نشان می‌دهد که زنان بازرگان با چالش‌های فراوان داخلی و خارجی دست و پنجه نرم می‌کنند.
نبود زیربنا‌ها و تسهیلات مناسب از جمله نبود برق و شهرک‌های صنعتی برای فعالیت اقتصادی زنان بازرگان از چالش‌های عمده‌ داخلی به شمار می‌رود. این چالش‌ها سبب می‌شوند تولیدات زنان با بهای بلند به بازار عرضه شود و با استقبال گرم مصرف‌کنندگان مواجه نشود. از سویی هم، دسترسی نداشتن به منابع مالی، دسترسی نداشتن به بازارها و شرایط نامناسب اجتماعی و فرهنگی کشور از موانع خارجی بازرگانی است که زنان بازرگان را اجازه نمی‌دهد آزادانه فعالیت کنند. همچنان بررسی‌های اتاق‌های تجارت زنان نشان می‌دهد که مهارت کارگران زن در وضعیت خوبی قرار ندارد.
نورجهان محمودزاده، رییس یکی از شرکت‌های صنایع چوبی است، می‌گوید کندن کاری در چوب (حکاکی) از تولیدات فرهنگی و هنری کشور است و آرزو دارد تولیدات شرکتش به تمام کشورهای جهان صادر شود. خانم نورجهان می‌گوید خوشحال هستم که از نگاه مالی به کس دیگری وابسته نیستم. او همچنان می‌گوید: «توصیه و پیشنهاد من به سایر زنان این است که آنان باید تلاش کنند، سخت کار کنند تا استقلالیت مالی داشته باشند.»
از سویی هم، مسوولان دانشگاه امریکایی افغانستان گفته اند مرکز زنان این دانشگاه دوره‌های آموزشی ۴ ماهه را برای زنان بازرگان راه‌اندازی کرده که در نتیجه‌  آن بیش از هفتصد  زن بازرگان از ولایت‌های مختلف کشور آموزش دیده‌اند.
صالحه سوما رووفی، مسوول برنامه‌های مرکز زنان دانشگاه امریکایی افغان می‌گوید ارزیابی‌های آنان نشان می‌دهد که تولیدات زنان بازرگان افغان به ویژه صنایع دستی آنان با ارزش است، اما نیاز دارد به دستگاه معیاری تبدیل شود. خانم رووفی گفت: «طوری که ما ارزیابی کردیم، این محصولات با معیار‌های جهانی برابر نیست. با توجه و آموزش و تمرین آنان را متوجه می‌سازیم که سطح تولیدات شان را بالا ببرند.»
زحل فیضی دختر بازرگان دیگری است که در این نشست شرکت کرده است. او مصروف فروش صابون، زعفران و زیورآلات زینتی ساخته شده از سنگ‌های نیمه‌گران‌بهاست. خانم فیضی می‌گوید در برنامه‌ای که از سوی دانشگاه امریکایی افغانستان برگزار شده بود، اشتراک کرده و راه‌های مدیریت تجارت را در این برنامه آموخته است.
زنان بازرگان افغان در حال حاضر در عرصه‌ تولید و صادرات زعفران، میوه‌ خشک، زیورآلات ساخته شده از سنگ‌های نیمه‌قیمتی، کندن‌کاری در چوب، قالین و خامک‌دوزی مشغول کار اند.
آمار اتاق‌های تجارت و صنایع زنان کشور نشان می‌دهد که زنان بازرگان بیش از ۶۷.۲ میلیون دالر سرمایه‌گذاری کرده‌اند و بیش از ۴۰ هزار کار را برای شهروندان کشور ایجاد کرده‌اند.
با این حال داکتر سمابتی گوها، رییس مکتب مدیریت و مطالعات نیروی کاری در انستیتوت ساینسی تاتا که از اشتراک‌کنندگان دیگری این نشست بود، همت زنان بازرگان افغان را ستود. خانم گوها گفت زنان افغانستان نه تنها با خطر مقابله کرده؛ بلکه خطر را کنترول نیز کرده‌اند.
از سویی هم داکتر همایون قیومی، سرپرست وزارت مالیه نقش زنان را در تمام عرصه‌های کاری مهم می‌داند و می‌گوید در حال حاضر کارمندان زن در ادارات دولتی بسیار کم است.
قیومی‌گفت: «از میان ۶هزار و ۸صد کارمند که در وزارت مالیه هستند، تنها ۵صد و ۳۰ تن آنان را زنان تشکیل می‌دهند.»
قیومی‌افزود: «بیش از ۱۵۰ تن آنان در یک ‌ونیم سال گذشته استخدام شده اند.»
با این حال منیژه وافق، رییس اتاق‌های تجارت زنان از راه‌اندازی برنامه‌  کاری‌  خبر می‌دهد که قرار است تا دو سال آینده برای بهبود وضعیت زنان بازرگان تطبیق شود. خانم وافق با اشاره به مشکلات داخلی و خارجی گفت: «در این دو ساحه همکاری بسیار زیاد نیاز است تا هنگامی که زنان بازرگان افغان  به بازارها وصل می‌شوند و بتوانند به فرمایش‌های بازار پاسخ‌گو باشند.»
این در حالی است که بررسی های از سوی اداره‌  مرکزی احصاییه در پیوند به وضعیت زندگی در افغانستان در سال ۱۳۹۵ صورت گرفته، نشان می‌دهد که میزان مشارکت زنان در عرصه‌های کاری حدود ۲۷درصد است و کمتر از ۵درصد زنان واجد شرایط مصروف تحصیلات عالی اند.